1. Vì sao cần đổi tư thế ngủ cho bé?

Trong những tháng đầu đời, phần sau đầu của trẻ rất mềm. Khi bé nằm lâu một tư thế, áp lực lặp lại có thể khiến đầu bị bẹt hoặc mất cân đối. Việc đổi tư thế ngủ giúp phân tán đều áp lực lên hộp sọ, giữ cho đầu bé phát triển hài hòa hơn. Đây cũng là một trong những biện pháp được nhiều chuyên gia nhi khoa khuyến nghị để phòng ngừa biến dạng hộp sọ nhẹ.

2. Nguyên tắc an toàn trước khi đổi tư thế ngủ

Đổi tư thế giúp bé giảm nguy cơ đầu bẹt/méo, nhưng an toàn luôn là ưu tiên hàng đầu. Bố mẹ cần nhớ một số nguyên tắc như sau:

• Luôn cho bé ngủ ở tư thế nằm ngửa (theo khuyến cáo của AAP) để giảm nguy cơ SIDS (hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh).

• Chỉ thay đổi hướng đầu, không thay đổi tư thế nằm ngửa.

• Không kê gối, không dùng đồ chèn, không dùng vật mềm xung quanh bé vì có thể gây nguy hiểm khi bé ngủ.

• Khi bé thức và có người quan sát, bố mẹ mới thực hiện các hoạt động đổi tư thế tích cực như nằm nghiêng có kiểm soát hoặc nằm sấp (tummy time).

3. Cách đổi tư thế ngủ cho bé 

Đổi hướng đầu mỗi giấc ngủ

Nếu hôm nay bé quay đầu sang phải, bố mẹ cố gắng cho bé quay sang trái ở giấc kế tiếp. Bé thường ngủ theo hướng thu hút sự chú ý, nên bố mẹ có thể:

• Đổi vị trí nằm của bé trong nôi.

• Đặt nguồn sáng, đồ chơi an toàn hoặc bố mẹ đứng ở phía bé ít xoay đầu để “dẫn hướng” bé tự xoay.

Việc này giúp bé dần quen với việc quay đầu sang cả hai phía, giảm nguy cơ bẹt một bên.

Đổi chiều đặt bé trong cũi

Bé thường nhìn về cửa, về ánh sáng hoặc về nơi bố mẹ hay đứng. Chỉ cần đổi chiều đặt bé mỗi ngày, bé sẽ tự xoay đầu theo hướng mới. Đây là mẹo nhẹ nhàng, tự nhiên và không làm bé khó chịu.

Tăng thời gian bế bé

Những lúc bé tỉnh, bố mẹ có thể bế bé thẳng đứng, bế vác, hoặc cho bé nằm trên ngực bố/mẹ khi bố mẹ ngả người. Điều này giúp giảm thời gian bé tì đầu xuống mặt phẳng, giảm áp lực gây đầu bẹt.

Cho bé nằm sấp khi thức (Tummy Time)

Nằm sấp khi bé thức và có người giám sát là cách quan trọng giúp giảm nguy cơ đầu bẹt và hỗ trợ phát triển cổ – vai – lưng. Khuyến nghị:

• Bắt đầu sớm ngay từ vài tuần tuổi.

• Mỗi lần 2-3 phút, tăng dần lên 1520 phút mỗi ngày.

• Có thể làm sau mỗi lần thay tã hoặc lúc bé vui vẻ.

4. Dấu hiệu bố mẹ cần lưu ý khi đổi tư thế

Nếu bố mẹ nhận thấy:

• Bé chỉ xoay đầu về một bên cố định, dù đã hỗ trợ đổi tư thế.

• Bé có dấu hiệu căng cứng cổ, hạn chế quay sang một phía.

• Đầu bé không cải thiện sau 2-3 tuần đổi tư thế tích cực.

Thì nên cho bé đi đánh giá sớm. Nhiều trường hợp bé bị tật vẹo cổ bẩm sinh nhẹ (torticollis) khiến bé khó thay đổi tư thế. Khi được phát hiện sớm, việc can thiệp sẽ đem lại hiệu quả nhanh chóng và rõ ràng hơn.

5. Kết luận

Đổi tư thế ngủ cho bé là một biện pháp an toàn, tự nhiên và rất hữu ích trong việc phòng ngừa tình trạng đầu bẹt. Chỉ cần những thay đổi nhỏ trong thói quen hằng ngày, bố mẹ đã có thể giúp bé phát triển hài hòa và thoải mái hơn.