1. Vì sao tư thế ngủ lại ảnh hưởng đến hình dạng đầu của trẻ?

Trong những tháng đầu đời, hộp sọ của trẻ rất mềm và linh hoạt để não bộ phát triển. Chính vì vậy, bất kỳ tư thế nào được duy trì quá lâu đều có thể tạo ra áp lực lên một vùng đầu nhất định. Nếu bé thường xuyên nằm ngửa hoặc chỉ quay đầu về một bên, khu vực đó sẽ dễ bị bẹt hơn theo thời gian.

Nhiều bố mẹ không nhận ra sự thay đổi này ngay lập tức vì quá trình diễn ra rất âm thầm. Chỉ sau vài tuần, đầu bé đã có thể khác biệt rõ rệt so với lúc mới sinh, đặc biệt là ở phần sau hoặc hai bên đầu.

2. Thói quen nằm của bé, yếu tố định hình đầu trong năm đầu đời

Bé có thể hình thành thói quen quay đầu sang một phía do:

• Sở thích bẩm sinh của bé khi ngủ.

• Bé bị căng cơ cổ nhẹ khiến một bên bị ưu tiên xoay hơn.

• Bé ngủ quá sâu và hầu như không tự trở mình.

• Môi trường ngủ lặp lại hằng ngày khiến bé “quen hướng”.

Những yếu tố này làm bé dễ nằm cố định ở một vị trí trong thời gian dài. Khi áp lực liên tục tác động lên vùng đầu đó, hình dạng đầu sẽ bị ảnh hưởng.

3. Tư thế ngủ hình thành đầu méo/bạt – ảnh hưởng lâu dài như thế nào?

Đầu bẹt hoặc đầu méo không gây đau, cũng không ảnh hưởng trực tiếp đến trí tuệ của trẻ. Tuy nhiên, tình trạng này có thể làm mất sự cân đối tự nhiên của gương mặt, gây khó khăn khi đội mũ bảo hiểm sau này, hoặc ảnh hưởng đến thẩm mỹ khi trẻ lớn.

Điều quan trọng là tư thế ngủ không đúng kéo dài càng lâu thì việc cải thiện càng khó. Ở giai đoạn đầu đời, xương sọ còn mềm nên rất dễ điều chỉnh. Nhưng khi trẻ lớn, các khớp sọ cứng lại và việc can thiệp sẽ cần thời gian nhiều hơn.

4. Bố mẹ có thể hỗ trợ bé như thế nào?

Việc hỗ trợ bé không quá phức tạp, chỉ cần những điều chỉnh nhỏ nhưng đều đặn mỗi ngày. Bố mẹ có thể đổi chiều ngủ của bé, đặt các món đồ thu hút ở phía bé ít xoay đầu, hoặc bế bé nhiều hơn để giảm thời gian bé nằm lâu một tư thế.

Khi bé tỉnh táo, bố mẹ cũng nên cho bé nằm sấp có kiểm soát. Đây là cách vừa giúp giảm áp lực lên phần sau đầu, vừa hỗ trợ phát triển cổ – vai – lưng một cách tự nhiên.

Trong trường hợp bố mẹ đã thử điều chỉnh nhưng hình dạng đầu của bé vẫn không cải thiện, việc thăm khám sớm để được đánh giá chính xác là rất quan trọng. Một số bé có thể cần đến mũ chỉnh hình để đạt được kết quả tốt hơn.

5. Kết luận

Tư thế ngủ tưởng chừng đơn giản nhưng lại đóng vai trò lớn trong việc định hình đầu của trẻ sơ sinh. Việc hiểu đúng – phát hiện sớm – chỉnh tư thế kịp thời sẽ giúp bé giữ được form đầu tròn tự nhiên và khỏe mạnh ngay từ những tháng đầu đời.