Nhiều cha mẹ nghĩ đầu bé sẽ “tự tròn” khi lớn lên

Khi nhận thấy đầu bé hơi lệch hoặc bẹt nhẹ, không ít cha mẹ được khuyên rằng “lớn lên sẽ tự hết”. Thực tế, một số trường hợp có thể cải thiện, nhưng cũng có không ít bé mà tình trạng lệch đầu lại rõ dần theo thời gian.

Sự khác biệt này đến từ nhiều yếu tố, không chỉ riêng hình dạng đầu ban đầu mà còn liên quan đến tư thế sinh hoạt, thói quen vận động và tốc độ phát triển của bé trong từng giai đoạn.

Hộp sọ phát triển theo hướng chịu nhiều áp lực nhất

Trong những tháng đầu đời, hộp sọ của bé còn mềm và phát triển rất nhanh. Khi một vùng đầu thường xuyên chịu lực tỳ đè, vùng đó có xu hướng phát triển chậm hơn so với các vùng còn lại.

Nếu nguyên nhân gây tỳ đè không được thay đổi, sự mất cân đối ban đầu sẽ không tự biến mất mà có thể tăng dần theo thời gian, đặc biệt khi bé lớn nhanh trong những tháng đầu.

Thói quen nằm và quay đầu không thay đổi

Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến đầu bé lệch rõ hơn là bé luôn quay đầu về cùng một bên khi ngủ hoặc khi nằm chơi. Thói quen này nếu kéo dài nhiều tuần sẽ tạo áp lực lặp lại lên một vùng cố định.

Trong giai đoạn bé còn ít vận động, nếu không có sự điều chỉnh tư thế phù hợp, hình dạng đầu sẽ tiếp tục bị ảnh hưởng theo hướng không mong muốn.

Bé ít vận động trong giai đoạn đầu

Những bé ít tummy time, ít xoay trở hoặc chậm kiểm soát đầu và cổ thường có nguy cơ lệch đầu cao hơn. Khi bé chưa chủ động thay đổi tư thế, lực tác động lên hộp sọ sẽ tập trung nhiều vào một vài vị trí quen thuộc.

Theo thời gian, sự chênh lệch này có thể ngày càng rõ, nhất là khi bé tăng cân và thời gian nằm nhiều.

Vấn đề cổ khiến đầu bé luôn nghiêng về một phía

Một số bé có tình trạng cổ căng hoặc khó xoay về một bên, khiến bé thường nghiêng hoặc quay đầu theo một hướng nhất định. Khi yếu tố này không được nhận biết sớm, việc lệch đầu sẽ tiếp diễn và rõ dần dù cha mẹ đã cố gắng thay đổi tư thế.

Trong trường hợp này, việc chỉ chờ đợi đầu bé tự tròn thường không mang lại hiệu quả như mong đợi.

Hình dạng đầu ban đầu tưởng nhẹ nhưng lại tiến triển âm thầm

Có những trường hợp lệch đầu khởi đầu rất nhẹ, gần như không đáng chú ý. Tuy nhiên, vì sự thay đổi diễn ra từ từ nên cha mẹ khó nhận ra cho đến khi sự khác biệt đã rõ ràng hơn.

Việc không có mốc so sánh cụ thể theo thời gian cũng khiến cha mẹ dễ nghĩ rằng đầu bé “vẫn vậy” trong khi thực tế đã có sự thay đổi.

Không phải lúc nào thời gian cũng là yếu tố giúp cải thiện

Một quan niệm phổ biến là khi bé biết lẫy, bò, ngồi thì đầu sẽ tự tròn lại. Điều này có thể đúng với một số bé, nhưng không phải tất cả. Nếu giai đoạn đầu không được theo dõi và điều chỉnh phù hợp, đến khi bé vận động nhiều hơn, hình dạng đầu đã phần nào ổn định và khó thay đổi hơn.

Theo dõi sớm giúp tránh tình trạng lệch ngày càng rõ

Việc theo dõi hình dạng đầu của bé ngay từ sớm giúp cha mẹ nhận ra những thay đổi nhỏ và điều chỉnh kịp thời. Điều này không đồng nghĩa với việc phải can thiệp ngay, mà là để có định hướng chăm sóc phù hợp cho từng bé.

Vai trò của đánh giá khách quan trong theo dõi

Bên cạnh việc quan sát hằng ngày, các phương pháp đánh giá khách quan như quét 3D giúp ghi nhận chính xác mức độ lệch và sự thay đổi theo thời gian. Điều này đặc biệt hữu ích với những trường hợp lệch nhẹ nhưng có xu hướng tiến triển chậm và khó nhận ra bằng mắt thường.

Tại Trung tâm mũ chỉnh hình Hani Helmet, dữ liệu quét 3D được sử dụng để hỗ trợ cha mẹ theo dõi hình dạng đầu của bé một cách rõ ràng và dễ hiểu hơn.

Kết luận

Không phải bé nào bị lệch đầu cũng sẽ tự cải thiện theo thời gian. Khi nguyên nhân gây lệch vẫn tồn tại, tình trạng này có thể rõ dần trong quá trình phát triển. Việc quan sát sớm, theo dõi đều đặn và hiểu đúng cơ chế thay đổi của hộp sọ sẽ giúp cha mẹ chủ động hơn trong việc đồng hành cùng con.